ໃນປັດຈຸບັນ, ສປປ ລາວ ພວມກ້າວເຂົ້າສູ່ຍຸກໃໝ່ຂອງການຂົນສົ່ງທີ່ຍືນຍົງ. ລັດຖະບານໄດ້ວາງເປົ້າໝາຍຢ່າງຈະແຈ້ງໃນການເພີ່ມອັດຕາການນຳໃຊ້ລົດໄຟຟ້າ (EV) ໃຫ້ໄດ້ເຖິງ 30 ເປີເຊັນ ພາຍໃນປີ 2030 [1]. ການປ່ຽນແປງນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການຫຼຸດຜ່ອນການນຳເຂົ້ານ້ຳມັນເຊື້ອໄຟເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນການໃຊ້ປະໂຫຍດຈາກແຫຼ່ງພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກທີ່ມີຢ່າງອຸດົມສົມບູນໃນປະເທດ [5]. ສຳລັບນັກວິທະຍາສາດດ້ານວັດສະດຸ, ເທັກໂນໂລຊີການເກັບກ່ຽວພະລັງງານ (Energy Harvesting) ຖືເປັນກຸນແຈສຳຄັນໃນການຍົກລະດັບປະສິດທິພາບຂອງລົດໄຟຟ້າໃຫ້ສູງຂຶ້ນ.
ການເກັບກ່ຽວພະລັງງານໝາຍເຖິງຂະບວນການປ່ຽນພະລັງງານທີ່ເສຍໄປໃນຮູບແບບຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຄວາມຮ້ອນ, ການສັ່ນສະເທືອນ, ຫຼື ແຮງກົດດັນ ໃຫ້ກັບມາເປັນພະລັງງານໄຟຟ້າ. ເມື່ອພິຈາລະນາເຖິງ ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຄວາມຕ້ອງການໄຟຟ້າ ຈາກການນຳໃຊ້ລົດໄຟຟ້າ, ການພັດທະນາວັດສະດຸໃໝ່ໆເພື່ອເກັບກ່ຽວພະລັງງານໃນຕົວລົດຈະຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນພາລະຂອງລະບົບສາຍສົ່ງໄຟຟ້າແຫ່ງຊາດໄດ້ຢ່າງມະຫາສານ [4].
ບົດບາດຂອງວັດສະດຸສາດໃນການພັດທະນາລົດໄຟຟ້າ
ນັກວິທະຍາສາດດ້ານວັດສະດຸໃນລາວມີໂອກາດອັນດີໃນການຄົ້ນຄວ້າວັດສະດຸທີ່ສາມາດປ່ຽນການສັ່ນສະເທືອນຈາກຖະໜົນຫົນທາງໃຫ້ເປັນກະແສໄຟຟ້າ. ເທັກໂນໂລຊີ Piezoelectric ແມ່ນໜຶ່ງໃນວິທີການທີ່ໜ້າສົນໃຈທີ່ສຸດ. ມັນສາມາດຕິດຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນລະບົບກັນສະເທືອນຂອງລົດເພື່ອເກັບພະລັງງານໃນຂະນະທີ່ລົດກຳລັງແລ່ນຢູ່ເທິງຖະໜົນທີ່ບໍ່ຮາບພຽງ.
ນອກຈາກນີ້, ການພັດທະນາ ຕະຫຼາດຊິ້ນສ່ວນລົດໄຟຟ້າ ຍັງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີວັດສະດຸທີ່ມີນ້ຳໜັກເບົາແຕ່ມີຄວາມທົນທານສູງ. ການນຳໃຊ້ວັດສະດຸປະສົມ (Composite Materials) ທີ່ມີຄຸນສົມບັດເກັບກ່ຽວພະລັງງານໃນຕົວຈະຊ່ວຍເພີ່ມໄລຍະທາງໃນການຂັບຂີ່ (Range) ໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ. ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ສຳຄັນຫຼາຍ ເນື່ອງຈາກປະເທດລາວພວມເລັ່ງຂະຫຍາຍໂຄງລ່າງພື້ນຖານດ້ານການສາກໄຟໃຫ້ກວ້າງຂວາງຂຶ້ນ [3].
ການເຊື່ອມໂຍງກັບລະບົບພະລັງງານຂອງລາວ
ການຫັນປ່ຽນໄປສູ່ລົດໄຟຟ້າສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ລະບົບໄຟຟ້າຂອງປະເທດ. ດ້ວຍປະລິມານການຜະລິດໄຟຟ້າຈາກນ້ຳຕົກທີ່ສູງ, ການເກັບກ່ຽວພະລັງງານໃນຕົວລົດຈະຊ່ວຍໃຫ້ການບໍລິຫານຈັດການພະລັງງານມີຄວາມສົມດູນຫຼາຍຂຶ້ນ [2]. ນັກວິທະຍາສາດຄວນສຸມໃສ່ການຄົ້ນຄວ້າທີ່ສອດຄ່ອງກັບສະພາບພູມິປະເທດຂອງລາວ.
ການນຳໃຊ້ ນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມລົດໄຟຟ້າ ຂອງລັດຖະບານ ເຊັ່ນ: ການງົດນຳເຂົ້ารถຍົນທີ່ໃຊ້ນ້ຳມັນ, ເປັນສັນຍານບອກເຖິງຄວາມຕ້ອງການດ້ານວິຊາການທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ. ຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານວັດສະດຸຕ້ອງພັດທະນາໂຊລູຊັນທີ່ທົນທານຕໍ່ສະພາບອາກາດຮ້ອນຊຸ້ນ ແລະ ເໝາະສົມກັບການນຳໃຊ້ໃນໄລຍະຍາວ. ການຄົ້ນຄວ້າເຫຼົ່ານີ້ຈະຊ່ວຍໃຫ້ລາວສາມາດຫຼຸດຜ່ອນການນຳເຂົ້ານ້ຳມັນເຊື້ອໄຟໄດ້ຢ່າງຍືນຍົງ [3].
ສິ່ງທ້າທາຍແລະໂອກາດໃນອະນາຄົດ
ເຖິງວ່າຈະມີທ່າແຮງສູງ, ແຕ່ການພັດທະນາວັດສະດຸເກັບກ່ຽວພະລັງງານຍັງມີສິ່ງທ້າທາຍ. ຕົ້ນທຶນການຜະລິດ ແລະ ຄວາມສັບສົນໃນການຕິດຕັ້ງລະບົບແມ່ນປັດໄຈທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂ. ນັກວິທະຍາສາດດ້ານວັດສະດຸຕ້ອງຮ່ວມມືກັບພາກອຸດສາຫະກຳເພື່ອສ້າງນະວັດຕະກຳທີ່ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ຈິງໃນລາຄາທີ່ເໝາະສົມ.
ການລົງທຶນໃນ ເຕັກໂນໂລຊີການສາກໄຟແບບໄຮ້ສາຍສຳລັບລົດໄຟຟ້າ ຍັງເປັນອີກທາງເລືອກໜຶ່ງທີ່ໜ້າສົນໃຈ. ຖ້າຫາກວັດສະດຸເກັບກ່ຽວພະລັງງານສາມາດເຮັດວຽກຮ່ວມກັບລະບົບສາກໄຟໄຮ້ສາຍໄດ້, ມັນຈະເປັນການປະຕິວັດຮູບແບບການຂົນສົ່ງໃນລາວ. ຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານເຕັກໂນໂລຊີເຫຼົ່ານີ້ຈະຊ່ວຍໃຫ້ລາວບັນລຸເປົ້າໝາຍການພັດທະນາສີຂຽວຢ່າງແທ້ຈິງ [4].
ສະຫຼຸບ
ການເກັບກ່ຽວພະລັງງານສຳລັບລົດໄຟຟ້າບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເລື່ອງຂອງອະນາຄົດ, ແຕ່ເປັນຄວາມຈຳເປັນໃນປັດຈຸບັນ. ດ້ວຍການສະໜັບສະໜູນຈາກລັດຖະບານ ແລະ ຄວາມພະຍາຍາມຂອງນັກວິທະຍາສາດດ້ານວັດສະດຸ, ສປປ ລາວ ມີທ່າແຮງທີ່ຈະກາຍເປັນຜູ້ນຳດ້ານການຂົນສົ່ງທີ່ສະອາດໃນພາກພື້ນ. ການສືບຕໍ່ຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ພັດທະນາວັດສະດຸໃໝ່ໆຈະເປັນພື້ນຖານທີ່ແຂງແກ່ນໃນການສ້າງລະບົບນິເວດລົດໄຟຟ້າທີ່ຍືນຍົງ.
More Information
- Piezoelectric Materials: ວັດສະດຸທີ່ສາມາດປ່ຽນແຮງກົດດັນ ຫຼື ການສັ່ນສະເທືອນໃຫ້ເປັນພະລັງງານໄຟຟ້າ, ເຊິ່ງມີບົດບາດສຳຄັນໃນການເກັບກ່ຽວພະລັງງານຈາກການເຄື່ອນໄຫວຂອງລົດໄຟຟ້າໃນຂະນະຂັບຂີ່.
- Energy Harvesting: ຂະບວນການເກັບກ່ຽວພະລັງງານທີ່ເສຍໄປຈາກສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ການເຄື່ອນໄຫວ ເພື່ອປ່ຽນເປັນພະລັງງານໄຟຟ້າທີ່ສາມາດນຳມາໃຊ້ໃໝ່ໄດ້, ຊ່ວຍເພີ່ມປະສິດທິພາບການໃຊ້ງານຂອງແບັດເຕີຣີ.
- Sustainable Transport: ຮູບແບບການຂົນສົ່ງທີ່ຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ, ໂດຍສະເພາະການນຳໃຊ້ລົດໄຟຟ້າທີ່ໃຊ້ພະລັງງານສະອາດຈາກໄຟຟ້ານ້ຳຕົກໃນ ສປປ ລາວ.
- EV Penetration: ອັດຕາສ່ວນຂອງລົດໄຟຟ້າທຽບກັບຈຳນວນລົດທັງໝົດໃນປະເທດ, ເຊິ່ງລັດຖະບານລາວໄດ້ຕັ້ງເປົ້າໝາຍໃຫ້ໄດ້ 30 ເປີເຊັນ ພາຍໃນປີ 2030 ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນການນຳເຂົ້ານ້ຳມັນ.
- Hydropower Integration: ການນຳໃຊ້ພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ເຊິ່ງເປັນແຫຼ່ງພະລັງງານຫຼັກຂອງລາວ ມາສະໜັບສະໜູນການສາກໄຟລົດໄຟຟ້າ ເພື່ອສ້າງລະບົບຂົນສົ່ງທີ່ມີການປ່ອຍກາກບອນຕ່ຳ.
